Strefy zagrożone wybuchem
Zagrożenie wybuchem w warunkach przemysłowych związane jest z wydobyciem, wytwarzaniem, przetwarzaniem, transportem i magazynowaniem substancji palnych. Pojawia się również w następstwie procesów technologicznych w których stosowane są substancje z natury niepalne.
Mieszanina substancji palnych w postaci gazów, par, mgieł lub pyłów z powietrzem w warunkach atmosferycznych w której, po wystąpieniu zapłonu, następuje rozprzestrzenienie się palenia na całą mieszaninę nazywamy Atmosferą Wybuchową.
Jeżeli w takiej atmosferze wybuchowej nastąpi zapłon, wywoła to wybuch, który może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i instalacji produkcyjnych.
Podział urządzeń dla strefy Ex w/g dyrektywy ATEX
I - urządzenia przeznaczone do użytku w zakładach górniczych w których występuje zagrożenie metanowe lub zagrożenie
wybuchem pyłu węglowego.
II - urządzenia przeznaczone do użytku w miejscach zagrożonych występowaniem atmosfer wybuchowych innych niż zakłady górnicze.
Podgrupy wybuchowości gazów palnych i par cieczy grupy II
IIA - Grupa propanowa (np.: aceton, alkohol metylowy i etylowy)
IIB - Grupa etylenowa (np.: etylen, siarkowodór)
IIC - Grupa wodorowa (acetylen, wodór, dwusiarczek węgla)
Podział gazów palnych i par cieczy na grupy wybuchowości ustalony jest laboratoryjnie na podstawie maksymalnego doświadczalnego bezpiecznego prześwitu (MESG) i wartości stosunku minimalnego prądu zapalenia badanego gazu lub pary do minimalnego prądu zapalenia metanu laboratoryjnego (MIC).
Minimalna temperatura samozapłonu - najniższa temperatura ogrzanych ścianek naczynia, oznaczona w określonych warunkach badania w której następuje zapalenie palnej substancji w postaci mieszaniny gazu lub pary z powietrzem.
Temperatura zapłonu - minimalna temperatura, przy której w określonych warunkach badania z cieczy wydziela się palny gaz lub para w ilości wystarczającej do natychmiastowego zapłonu z zastosowaniem efektywnego źródła zapłonu.
Klasa temperaturowa jest to maksymalna dopuszczalna temperatura do której może się ogrzać powierzchnia zewnętrzna urządzenia.
| Klasa temperaturowa | Maksymalna temperatura powierzchni | Temperatura samozapłonu |
|---|---|---|
| T1 | 450oC | > 450oC |
| T2 | 300oC | > 300oC < 450oC |
| T3 | 200oC | > 200oC < 300oC |
| T4 | 135oC | > 135oC < 200oC |
| T5 | 100oC | > 100oC < 135oC |
| T6 | 85oC | > 85oC < 100oC |
Przestrzenie, w których występuje zagrożenie wybuchem dzielone są na Strefy Zagrożenia.
| Atmosfera wybuchowa | Strefa Zagrożona Wybuchem |
|
|---|---|---|
|
jest mieszaniną powietrza z : gazy, ciecze i ich pary G
|
STREFA O |
występuje stale, przez długie okresy czasu lub często |
|
STREFA 1 |
moze wystąpić w trakcie normalnego działania, sporadycznie |
|
|
STREFA 2 |
nie występuje w trakcie normalnego działania a gdy wystąpi trwa krótko |
|
| Atmosfera wybuchowa | Strefa Zagrożona Wybuchem |
|
|---|---|---|
|
jest mieszaniną powietrza z :palne pyły D
|
STREFA 2O |
występuje stale, przez długie okresy czasu lub często |
|
STREFA 21 |
moze wystąpić w trakcie normalnego działania, sporadycznie |
|
|
STREFA 22 |
nie występuje w trakcie normalnego działania a gdy wystąpi trwa krótko |
|
Wybrane rodzaje budowy przeciwwybuchowej:
„e" budowa wzmocniona - rodzaj budowy w której zastosowano dodatkowe środki zapewniające zwiększone bezpieczeństwo wobec możliwości powstania nadmiernej temperatury, występowania łuków i iskier na wewnętrznych i zewnętrznych częściach urządzeń elektrycznych, niewytwarzających iskier i łuków w czasie normalnej pracy.
„d" budowa ognioszczelna - rodzaj budowy przeciwwybuchowej, w której elementy mogące wywołać zapłon atmosfery wybuchowej są zamknięte w osłonie wytrzymującej ciśnienie powstające podczas wewnętrznego wybuchu mieszaniny wybuchowej i zapobiegającej przeniesieniu się wybuchu do atmosfery wybuchowej, otaczającej osłonę.
„n" - budowa przeznaczona dla urządzeń z grupy II kategorii 3. Minimalizująca ryzyko powstawania łuków elektrycznych, iskrzenia lub nagrzewania się powierzchni, a tym samym eliminująca możliwość zapłonu atmosfer wybuchowych. Dla urządzeń grupy II kategorii 3 wystarczy jako procedura oceny zgodności „wewnętrzna procedura zgodności' i deklaracja zgodności WE wystawiona przez producenta, bez konieczności „certyfikatu badania typu WE".
